Czym jest epilacja laserowa
W celu wyjaśnienia tego pojęcia musimy najpierw wiedzieć, czym różni się epilacja od depilacji. Depilacja jest to częściowe usunięcie włosa, najczęściej mechaniczne. Zabieg ten pozostawia pod powierzchnią skóry elementy powodujące ponowny wzrost włosa w tym samym mieszku włosowym. Epilacja to zabieg powodujący całkowite usunięcie wszystkich elementów włosa zarówno na powierzchni skóry jak i w skórze właściwej. Foto-epilacją (do tej grupy należy także epilacja laserowa) nazywamy zabieg usuwania owłosienia, wykorzystujący energię światła i bazujący na zjawisku tzw. selektywnej fototermolizy. Co takiego oznacza to, na pozór skomplikowane określenie można wywnioskować już ze słów składowych. Selektywna fototermoliza oznacza selektywną destrukcję termiczną tkanek za pomocą ciepła wytworzonego na wskutek przyjęcia odpowiednio dużej energii świetlnej. Oczywiście selektywność jest tu elementem kluczowym sukcesu, czyli skutecznej epilacji, przy minimalnych skutkach ubocznych. Selektywność ta uzyskiwana jest przez odpowiednie dobranie długości fali światła lasera (długość fali światła to inaczej jego kolor) do absorpcji chromoforów zawartych w tkankach. Chromofory są to substancje składowe komórek, które wykazują zwiększoną absorpcję (pochłanialność) światła dla określonej długości fali. Przy zabiegach foto epilacji głównie wykorzystuje się melaninę, jako czynnik absorbujący promieniowanie świetlne. Długość fali promieniowania laserowego jest tak dobrana, żeby ciepło wytwarzało się tylko tam gdzie znajduje się melanina. Dzięki temu pozostałe składniki tkanek ulegają tylko niewielkiemu rozgrzaniu (takiemu, które nie powoduje trwałych ich uszkodzeń). Bez względu na to czy użyjemy lasera epilacyjnego czy urządzenia typu IPL, zasada działania będzie taka sama, ale niestety efekty już nie koniecznie będą identyczne. Ponieważ, podstawą w tej metodzie usuwania włosów jest zjawisko selektywności fototermolizy, lasery zdecydowanie przewyższają tu wszelkiego rodzaju urządzenia typu IPL. Przyczyną tego jest fakt, iż promieniowanie laserowe jest monochromatyczne (posiada tylko jedną długość fali) i dzięki temu selektywność fototermolizy jest na wysokim poziomie. We wszystkich typach urządzeń IPL wykorzystywana jest, jako źródło światła, lampa xenonowa, zaopatrzona w odpowiednie filtry zawężające zakres długości fal. Niestety wadą tych urządzeń jest to, że świecą one wieloma długościami fal (zazwyczaj cały zakres widma od 640 do 950 nm) i przez to rozgrzewają wiele innych składników tkanek przy okazji. W wyniku tego dopuszczalne bezpieczne gęstości energii są niższe niż przy laserach a przez to ich skuteczność również jest niższa. Praktycznie z powodzeniem można uznać, iż urządzenia typu IPL służą głównie do redukcji owłosienia a nie do jego całkowitego usunięcia. Określenie redukcja oznacza tu, że skutecznie usuniemy urządzeniem IPL tylko ciemne włosy z płytko-osadzonymi cebulkami na jasnej skórze. Jasne włosy lub ciemna skóra są przeciwwskazaniami do stosowania urządzeń typu IPL. Oczywiście, urządzenia IPL mają też swoje zalety, takie jak duża powierzchnia robocza kryształu, zapewniająca szybką pracę na dużych powierzchniach skóry oraz efektywne chłodzenie kontaktowe, zwiększające komfort i bezpieczeństwo zabiegu. Dodatkową zaletą urządzeń IPL jest ich wielofunkcyjność (usuwanie włosów, fotoodmładzanie, redukcja niewielkich zmian naczyniowych i pigmentowych oraz terapia PDT w schorzeniach trądzikowych). Niestety, jak wiele innych urządzeń do „wszystkiego”, IPL’e w poszczególnych dyscyplinach nie mają zbyt wysokiej efektywności. Lasery, dzięki swojej monochromatyczności pozostają do dziś niedoścignione dla innych źródeł światła.
Jakie lasery będą gwarancją skutecznego zabiegu
Lasery stosowane obecnie w zabiegach epilacji to głównie lasery neodymowe Nd:YAG, alexandrytowe oraz diodowe. Ze względu na stosowane długości fal, promieniowanie tych laserów wchodzi na różną głębokość i absorbowane jest głównie przez melaninę. Lasery aleksandrytowe z najkrótszą długością fali (755nm) oddziaływają praktycznie tylko na melaninę i z tego powodu ich skuteczność jest uznawana za najwyższą. Niestety melanina zawarta jest nie tylko w mieszku włosowym, ale także jest elementem pigmentującym skórę. Z tej przyczyny wysokie fototypy skóry (opalenizna lub ciemna karnacja) zdecydowanie utrudniają zastosowanie tego lasera. Także problemem podczas stosowania foto-epilacji jest brak pigmentacji włosa. W takim przypadku brakuje czynnika absorbującego promieniowanie laserowe i zabieg staje się nieskuteczny. Lasery alexandrytowe zostały wprowadzone do epilacji włosów już w latach 90-tych ale wtedy nie osiągnęły sukcesu ze względu na to że uwczesna technologia nie pozwalała na uzyskanie tzw. długiego impulsu (Long Pulse). Krótki impuls istotnie ograniczał skuteczność tych laserów a melanina zawarta w skórze łatwo ulegała destrukcji już przy niewielkich energiach. Obecnie lasery alexandrytowe na nowo stają się standardem, ponieważ dzięki postępowi technologicznemu, są już wyposażone w tzw. długi impuls. Niestety, lasery te należą do najdroższych laserów epilacyjnych na rynku. Ich wysoka cena podyktowana jest nie tylko zastosowanymi nowinkami technicznymi, ale także wysoką skutecznością. Istnieje, więc duże prawdopodobieństwo, iż mimo wysokiej ceny, te właśnie lasery staną się tzw. złotym standardem „jutra epilacji”. Następnym laserem pod względem długości fali jest laser diodowy. Generalnie zasada działania jest podobna jak przy laserze aleksandrytowym, czyli głównym czynnikiem absorbującym promieniowanie jest melanina. Jednakże przy długości fali laserów diodowych (zazwyczaj 800-810nm) absorpcja melaniny jest nieco niższa a penetracja tej długości fali obejmuje też trochę głębiej położone obszary. Właściwości te powodują, że pigmentacja skóry ma w tym przypadku nieco mniejsze znaczenie, ale za to stosowane gęstości energii są tu dużo większe, co istotnie podnosi bolesność zabiegu. Istnieją też od niedawna lasery diodowe z długościami fali właściwymi dla lasera alexandrytowego i neodymowego, jednakże lasery te mają stosunkowo niewielkie moce szczytowe i wymagają stosowania bardzo długich impulsów. Z tego względu ich skuteczność jest istotnie mniejsza niż skuteczność lasera alexandryutowego lub neodymowego. Zjawisko to jest spowodowane relaksacją termiczną skóry, która powoduje gwałtowne obniżenie fotoselektywności dla bardzo długich impulsów. Upraszczając, długie podgrzewanie laserem chromoforów powoduje, iż ciepło rozprzestrzenia się do sąsiednich tkanek i zaczynamy podgrzewać całą treść skóry. Mimo swoich wad oba powyższe lasery przyjęły się na światowym rynku, jako tzw. złoty standard i z powodzeniem można uznać, iż prawidłowo przeprowadzone tymi laserami zabiegi dają zadowalający efekt.
Trzecim przedstawicielem tej grupy laserów jest laser neodymowy o długości fali 1064nm. Jest to najdłuższa fala stosowana do zabiegów epilacyjnych i jednocześnie fala najgłębiej wnikająca. W praktyce, używane są one głównie do wysokich fototypów skóry (ciemna karnacja lub opalenizna) w związku z czym ich rozpowszechnienie w europejskiej szerokości geograficznej jest bardzo niewielkie. Do głównych zalet lasera neodymowego należy niewątpliwie jego głęboka penetracja i oddziaływanie także na hemoglobinę. Jak wiadomo lasery alexandrytowe i diodowe w celu zniszczenia brodawki włosowej muszą naświetlić włos w fazie wzrostu zwanej anagenem. Wtedy to, brodawka włosowa znajduje się w bezpośrednim kontakcie z dolną partią włosa i kiedy zawarta tam melanina absorbuje energię światła, zniszczeniu ulega także brodawka włosowa. Naświetlenie laserem włosa znajdującego się w innej fazie niż anagen powoduje tylko spalenie samego włosa zostawiając najczęściej brodawkę w stanie zdolności do wytworzenia nowego włosa. Z tego zjawiska wynika wielosesyjność tego zabiegu, ponieważ dążymy do naświetlenia wszystkich włosów w fazie anagenu.
Jak wybrać laser epilacyjny do kliniki i o co zapytać dostawcę
Zakupienie tego rodzaju sprzętu jest decyzją strategiczną dla właściciela gabinetu lub kliniki, ponieważ wiąże się z bardzo dużym wydatkiem i z dopasowaniem cech urządzenia do profilu świadczonych usług. Pomyłka lub niedopasowanie zakresu zastosowań praktycznie nie wchodzi w grę, ponieważ źle wybrany sprzęt o cenie kilkuset tysięcy złotych, może doprowadzić przedsięwzięcie do upadłości. Podstawą jest dokładne przemyślenie zakresu świadczonych usług. Jeżeli gabinet ma zajmować się profesjonalnym usuwaniem owłosienia, to posiadany sprzęt musi zapewnić pełne spectrum aplikacji z tej grupy zabiegów. W takiej sytuacji głównym sprzętem epilacyjnym powinien być laser o wysokiej absorbcji w melaninie, czyli alexandrytowy lub urządzenie stanowiące połączenie lasera alexandrytowego i neodymowego. Przy tak dobranym sprzęcie, laser alexandrytowy zapewni nam możliwość skutecznego usuwania najszerszej grupy (ciemne włosy, jasna karnacja). Laser noeodymowy natomiast pozwoli usuwać włosy ze skóry o mocniejszym nasyceniu melaniną oraz dodatkowo pozwoli na wykonywanie zabiegów zamykania naczyń na twarzy i nogach. Laser diodowy znajdujący się pomiędzy neodymowym i alexandrytowym, będzie pozwalał na skuteczne opracowanie większości przypadków, jednakże problemem będzie cienki lub słabo zabarwiony włos oraz ciemny fototyp skóry.
Jakie parametry lasera są istotne
Wstępnego wyboru lasera, czyli pod względem długości fali, należy dokonać na podstawie analizy potrzeb gabinetu, przekroju potencjalnej klienteli i przewidywanego profilu zabiegów. Przy ocenie parametrów sprzętu powinniśmy zwrócić uwagę przede wszystkim na to, jakie gęstości energii są dostępne, przy jakich wielkościach plamek roboczych. Parametry lasera ogólnie uznawane za dobre powinny być następujące:
Lasery alexandrytowe
- Maksymalna gęstość energii: niemniejsza niż 30J/cm2, dla plamki nie mniejszej niż 10mm średnicy dla czasu impulsu nie większego niż 50ms, dla częstotliwości powtarzania impulsów nie mniejszej niż 2Hz
- Zakres regulacji gęstości energii: nie mniejszy niż 10-40J/cm2
- Zakres regulacji średnicy plamki: nie mniejszy niż 6-14 mm
- Zakres regulacji częstotliwości: 1-5 Hz
- Wskazana końcówka robocza o zmiennej średnicy plamki oraz końcówka skanująca.
Lasery neodymowe
- Maksymalna gęstość energii: niemniejsza niż 50J/cm2, dla plamki nie mniejszej niż 10mm średnicy, dla czasu impulsu nie większego niż 50ms, dla częstotliwości powtarzania impulsów nie mniejszej niż 2Hz
- Zakres regulacji gęstości energii: nie mniejszy niż 10-80J/cm2
- Zakres regulacji średnicy plamki: nie mniejszy niż 6-14 mm
- Zakres regulacji częstotliwości: 1-10 Hz
- Wskazana końcówka robocza o zmiennej średnicy plamki oraz końcówka skanująca.
Lasery diodowe
- Maksymalna gęstość energii: niemniejsza niż 50J/cm2, dla czasu impulsu nie większego niż 50ms, dla częstotliwości powtarzania impulsów nie mniejszej niż 1Hz
- Zakres regulacji gęstości energii: nie mniejszy niż 10-100J/cm2
- Zakres regulacji czasu impulsu: nie mniejszy niż 20-100ms
- Rozmiar plamki: nie mniejszy niż 10x10mm
- Zakres regulacji częstotliwości: nie mniejszy niż 2 Hz
- Obowiązkowa końcówka robocza z szafirowym chłodzeniem kontaktowym
Oczywiście topowe lasery będące w aktualnej ofercie dostawców, będą posiadały lepsze parametry niż wyżej przytoczone. Jednakże, laser spełniający powyższe wymagania będzie uznany za bardzo dobry. Do przygotowania powyższej listy parametrów wykorzystano parametry topowych laserów z USA Izraela i Korei, które od lat uznawane są za złoty standard w epilacji laserowej.
Wiele gabinetów świadczących usługi laserowe reklamuje się, że akurat ich laser jest “Najnowocześniejszy na Świecie”, “Najlepszy”, „Jedyny w Polsce”, “Najbezpieczniejszy”, “Najskuteczniejszy”, “Najszybszy”, itp., hasła niczym z okresu propagandy sukcesu. Nie wspomnę już o takich kuriozach jak nazywanie IPL’a laserem lub lepszą alternatywą lasera, co świadczy o wyjątkowej ignorancji właściciela gabinetu. Używając tego typu haseł reklamowych możemy się jedynie narazić się na śmieszność. Tak naprawdę obecny, potencjalny klient gabinetu epilacyjnego jest zazwyczaj osobą ze średnim lub wyższym wykształceniem i przed podjęciem decyzji o poddaniu się epilacji laserowej skrupulatnie zapoznał się z informacjami dostępnymi w Internecie. Na tego typu klientów reklama hasłowa typu „jestem najlepszy, bo tak twierdzę” nie działa a czasem wręcz działa odwrotnie. Poza tym nawet najlepszy laser nie wykona zabiegu za nas. Podstawą skutecznych i bezpiecznych zabiegów jest zawsze wiedza i doświadczenie lekarza a sprzęt jest tylko narzędziem w jego rękach. Tak naprawdę, wszystkie lasery używane obecnie do zabiegów epilacji były już znane i wytwarzane w latach 80-tych i 90-tych minionego wieku, z tą jedynie różnicą, że miały inne parametry i służyły do innych zastosowań. Ze względu na gwałtowny rozwój medycyny estetycznej znaleziono dla tych laserów nowe zastosowanie, czyli epilację laserową. Na podstawie wielu badań i doświadczeń określono najdogodniejsze parametry wiązki laserowej przydatnej do celów epilacji. Następnie, wynalezione dużo wcześniej lasery zmodyfikowano w taki sposób, żeby spełniały te wymagania. Tak, więc nowości, o których tak dumnie mówią producenci a za nimi powtarzają właściciele gabinetów, ograniczają się jedynie do rozwiązań technicznych, parametrów wiązki i różnych gadżetów, które mają za zadanie podnieść walory użytkowe urządzenia. W rzeczywistości powinno się przede wszystkim porównywać parametry zabiegowe lasera. Jeżeli dany laser posiada dobre parametry i faktycznie są one zachowane, to w rękach doświadczonego lekarza taki laser zawsze będzie stanowił skuteczne narzędzie do epilacji.